Cavenui

Đã thấy – Đã nếm – Đã chán

  • Thư viện

  • Bình luận mới nhất

    Adt on Lại thêm 1 bài không phải…
    chucnguyen81 on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…
    vtdtfc on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…
    Nina on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…
    Cáo on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…

Lại thêm 1 bài không phải “nhạc và lời Trần Tiến”?

Posted by cavenui trên Tháng Mười 2, 2010

Vừa mua đĩa “Dạ khúc cho tình nhân 3” của Mr.Đàm. Em ít khi nghe anh này hát nhưng vẫn mua đĩa (đĩa đôi 110K), mua chỉ để nghe lại 1 bài hát: “Chuyện đời xưa, chuyện đời nay” của Thế Hiển. Bài này em chỉ được nghe có 2 lần cách đây rất chi là lâu, đâu đó khoảng năm 1986 trước khi xuất dương tìm đường cứu nhà lần thứ nhất. 1 lần nghe chính Thế Hiển hát trong 1 chương trình của đoàn ca múa nhạc nào đó trong Sài Gòn hình như tên là Bông Sen-không ấn tượng mấy. 1 lần nghe thằng bạn người dân tộc H’mong vừa hát vừa đánh đàn guitar, điếu thuốc Bông Sen nó đang hút dở em phải ngậm cho đỡ phí, chính lần này phê tĩ tã, không hiểu phê nhạc hay phê thuốc lá. Thế rồi gần một phần tư thế kỷ trôi qua, chẳng bao giờ nghe thấy nhắc đến bài này nữa. Hôm nay gặp là phải mua. Nghe kỷ niệm chứ không phải là nghe hát.

Đĩa này được thiết kế rất công phu, hình chiếc tivi dạng tủ có 2 cánh. Danh sách các bài hát ở mỗi đĩa in trên 1 cánh. Theo danh sách đó, liền trước bài “Chuyện đời xưa chuyện đời nay” là “Mặt trời bé con”, nhạc Trần Tiến, lời Bùi Hoàng Cầm (?) (xem hình). Tên tác giả phần lời gây ngạc nhiên.

Cố thi sĩ Hoàng Cầm cũng tên là Bùi Hoàng Cầm, ông có bài Lá diêu bông mà Trần Tiến chỉ mượn 1 chút ý tứ, chính xác hơn, chỉ mượn tên cái lá lạ và mượn sự hiệp vần giữa “diêu bông” với “chồng” để làm ra bài “Sao em nỡ vội lấy chồng” khá nổi tiếng ở Việt Nam một thời. Mặc dù “Sao em nỡ vội lấy chồng” đúng là nhạc và lời Trần Tiến nhưng tác giả-nhạc sĩ trước khi hát bài này thường nhắc đến Hoàng Cầm khá sòng phẳng (Ông Năm Xu có kể trong blog, ở IDECAF, Trần Tiến thường nói “lá diêu bông là 1 chiếc lá có thật, do ông Hoàng Cầm bịa ra”, trước khi ê a ngày lấy chồng em đi qua con đê…). Hoàng Cầm là 1 tên tuổi quá lớn, không sòng phẳng không được. Nên nếu Hoàng Cầm ấy cũng là tác giả “Mặt trời bé con” thì cái sự không sòng phẳng không nhắc đến tên ông trong bấy nhiêu năm, nếu đúng, là chuyện rất lạ.

Không biết giới văn nghệ nước Nam có mấy ông Bùi Hoàng Cầm, chứ Bùi Hoàng Cầm tác giả Lá diêu bông không thể là người viết lời “Mặt trời bé con” được. Chỉ cần đọc thơ ông Hoàng Cầm, nghe lời bài Mặt trời bé con sẽ chứng minh được điều phải chứng minh, không cần phải biết thêm rằng bài hát Mặt trời bé con ra đời vào những năm 80 khi ông Hoàng Cầm hãy còn khổ lắm. Cho nên em đồ rằng hãng đĩa đã nhầm lẫn bài Mặt trời bé con với bài Sao em nỡ vội lấy chồng (dù chính bài này cũng không thể viết là lời Hoàng Cầm được), nếu vậy thì hơi tiếc cho cái bìa đĩa được thiết kế công phu mà lại có lỗi, y hệt những cái đĩa Tàu 30K đĩa nào trông cũng y như xịn mà bìa đĩa nào cũng có ít nhất là 1 lỗi chính tả.

Về lý thuyết vẫn còn vài khả năng nữa: có 1 ông Bùi Hoàng Cầm khác đang đòi quyền tác giả phần lời “Mặt trời bé con”, có thể ông này đòi láo, cũng có thể ông này là tác giả thật bị người ta lờ đi suốt bao năm v.v. Viết thế cho kín các trường hợp chứ em tin là chuyện đó khó có thể xảy ra được.

Ông Trần Tiến sòng phẳng với ông Hoàng Cầm Lá diêu bông và chắc là không có gì khuất tất trong việc xưng minh là tác giả cả nhạc lẫn lời bài Mặt trời bé con, nhưng không phải ở mọi nơi mọi chỗ với tất cả mọi người ông đều sòng phẳng như thế.

Trong bài “Tiến Gamzatovich Hugo” em có nhắc đến quá trình dịch chuyển từ thơ Victor Hugo sang thơ Rasul Gamzatov rồi cuối cùng dừng lại với bài hát “Trái tim nhiều ngăn” nhạc và lời Trần Tiến.

https://cavenui.wordpress.com/2006/07/24/tien-gamzatovich-hugo/

Trong bài “Lưu Quang Vũ (1)” em nhắc đến bài thơ “Phố ta” của họ Lưu được biến hóa thành lời hát “Con chim sẻ tóc xù” nhạc và lời của họ Trần.

https://cavenui.wordpress.com/2008/08/23/l%C6%B0u-quang-vu-1/

Còn vụ Tùy hứng lý qua cầu có thể có gốc từ thơ Bế Kiến Quốc nữa, em đã buôn chuyện ở tnxm hồi 8/2007:

“Bác Quốc còn 1 vụ nữa, không rõ thực hư thế nào.
Trên tờ Văn hóa văn nghệ công an 11/1996 có đăng bài “Lý qua cầu”, nội dung như sau:

Bằng lòng đi em…
Nhưng mà anh đã mất
Mịt mù xa Nam-Bắc khó đưa dâu

Bằng lòng đi em…
Nửa mai rồi cách mặt
Chuyện tâm tình muốn nói dễ chi đâu

Bằng lòng đi em…
Dầu chỉ nhờ câu hát
Có chiếc xuồng ba lá của riêng nhau…

Bằng lòng đi em…
Mỗi khi buồn muốn khóc
Một mình anh ca điệu lý qua cầu…
1984

Bác nói bài này bác đọc cho Trần Tiến nghe, Trần Tiến thích qua làm ra bài hát nổi tiếng nhưng không chịu chú thích nguồn.
Bài của Trần Tiến nổi tiếng quá zồi nên bác ngại công bố bài thơ, vì đằng nào cũng là bác công bố sau, người đời sẽ bảo bác đạo của Trần Tiến.
Nhưng ấm ức mãi rồi cũng nói, với phóng viên tờ văn nghệ của công an”.

http://tnxm.net/t4068?p=114346&viewfull=1#post114346

Nghe mấy chuyện này mà ấm ức mãi, ông Trần Tiến tài rõ là tài rồi, nhạc sĩ nhạc trẻ VN giờ này tầm cỡ như ông chắc chỉ độ 10 người, ông có trả lại quyền tác giả phần lời cho những tác giả thật thì tài năng của ông có vì thế mà bị đánh giá kém đi đâu.

Lại thấy sự khác biệt giữa gái điếm và trí thức là ở chỗ, gái điếm bán cái của nó, trí thức đôi khi bán những thứ không phải của mình.

Đính chính-13/10

Hôm nay đọc lại bài thơ của Bế Kiến Quốc em mới giật mình vì đã gõ nhầm 1 chữ khi post bài lên TNXM, khổ đầu là: Bằng lòng đi em/ Nhưng má anh đã mất/ Mịt mù xa Nam-Bắc khó đưa dâu.

“Má” chứ không phải “mà”. Tất nhiên, “Nhưng mà anh đã mất” vô nghĩa.

Xin lỗi.

 

Advertisements

16 phản hồi to “Lại thêm 1 bài không phải “nhạc và lời Trần Tiến”?”

  1. tranthutrang said

    Xưa nay em chỉ biết ông Bùi Tằng Việt, nick là Hoàng Cầm, chưa từng biết ông nào là Bùi Hoàng Cầm, dù là tên hay là nick. Thấy bài này của chị Núi nhắc đến, em mới lật đật đi gúc. Hoá ra báo chí khẳng định cái tên Bùi Hoàng Cầm chính là tên thật của người em biết. Thế này khéo ít nữa Trần Thu Oăn thành tên thật của em mất.

    Xin lỗi chị, em mù nhạc.

  2. cavenui said

    Xưa nay mình cũng chỉ biết ông Bùi Tằng Việt, đến khi thấy tên Bùi Hoàng Cầm mới thử gúc. Nhưng có lẽ không phải báo chí khẳng định sai vì thấy cáo phó do bà Kiều Loan gửi bên Mỹ cũng ghi là: “Cha, Ông Nội, Ông Ngoại, Ông Cố chúng tôi là : Ông Bùi Hoàng Cầm…”

  3. Câu kết đọc nghe xót quá ! May mà người viết thêm chữ “đôi khi” vào lolz kekeke.

  4. nkd said

    Mình cũng thích nhiều bài của Trần Tiến nhưng nghe chuyện này chán nhỉ.

  5. Updaterank said

    Theo tôi, chuyện nhạc và thwo liên quan đến nhau không có gì là lạ cả. Bản thân nghệ sỹ họ cũng không phải là 1 cái kho ý tưởng, chỉ biết tuôn trào, đôi khi, cũng phải vay mượn ý tưởng của nghệ sỹ khác. Hay dở là ở chỗ biết lấy cái chất cuả mình vào những ý tưởng đó hay không. Trần tiến hay là ở chỗ đó.

  6. lan said

    “Lại thấy sự khác biệt giữa gái điếm và trí thức là ở chỗ, gái điếm bán cái của nó, trí thức đôi khi bán những thứ không phải của mình.” Quá đúng !

  7. Mộng Mỵ said

    nhiều khi sòng phẳng cũng thiệt thòi, hehe.

  8. tây bụi said

    Có ai biết ca từ Trần Tiến giống bài thơ nào của Hoàng Cầm hay Bùi Hoàng Cầm? Theo tôi nghĩ thì “Mặt trời bé con” có đủ chất đời người thật của Trần Tiến thì nếu có ảnh hưởng của tác giả khác nào thì bài ca này vẫn có Trần-Tiến-tính.

    Như Cavenui cho biết Trần Tiến hay “mượn” những nét của những tác phẩm khác. Nếu không phải là bài thơ của Hugo hay Lưu Quang Vũ thì là dân ca, ca dao. Ông mượn cả nhịp điệu và mô típ Lambada để tạo nên một ca khúc tuyệt vời là “Lambada quê ta.” Tôi thì không thấy vấn đề – nếu Trần Tiến có lỗi là do ông không nhận ảnh hưởng một cách công khai và đầy đủ. Nhưng kết quả vẫn rất hay.

    Theo tôi thì Trần Tiến sáng tác theo cách làm việc của một bricoleur – một ý kiến của Claude Levi-Strauss – “The Bricoleur is adept at many tasks and at putting preexisting things together in new ways, adapting his project to a finite stock of materials and tools” (wikipedia). Làm thế cũng giỏi. Và còn một yếu tố nữa là Trần Tiến làm thế cũng có duyên.

    Đời sống sáng tác của Trần Tiến được phát triển trong một xã hội sáng tác theo cách tựa vào những nét văn hóa dân gian sẵn có, và những chụm từ sẵn có. Bao nhiêu bài ca Việt là bản sao của một điệu hò, điệu lý nào đó. Tôi vẫn thấy chẳng sao. Cái khái niệm độc đáo chủ nghĩa (originality) gốc từ phương Tây từ thế kỷ 18 gì đó, không phải một khái niệm đời đời. Hiện nay khái niệm originality được phát triển mạnh mẻ là do pháp luật tác quyển – là do nhu cầu thị trường.

  9. sonata said

    Cũng có khả năng bác Tiến có ghi chú mượn ý phần lời của người này người khác (Hòang Cầm, Lưu Quang Vũ, Bế kiến Quốc…) ở bản mà bác ấy có tham gia phát hành, nhưng với tình hình in nhạc, phát hành nhạc…như nước ta thì bác ấy không thể kiểm sóat cho xuể. Còn đài và TV khi biểu diễn cũng chẳng quan tâm vấn đề ấy, thành ra bác ấy khéo bị mang tiếng oan!

  10. cavenui said

    @Tây Bụi: Trần Tiến là 1 nhạc sĩ quá tài năng, dù sáng tác từ chất liệu gì ông cũng phả được Trần-Tiến-tính vào các ca khúc của mình, cái đó em không phủ nhận. Và do đó, những ca khúc lấy ý tưởng từ thơ người khác, nếu hay thì vẫn phải công nhận là hay, tài năng của Trần Tiến vẫn đáng ca ngợi y như ta ca ngợi những bài 100% của ông, điều đó em cũng đồng ý luôn. Nhưng nếu ông “không nhận một cách công khai và đầy đủ” thì đúng là ông “có lỗi”, như từ dùng của bác (còn em thì muốn dùng từ nặng hơn).

    @Sonata: Liệu có khả năng Trần Tiến công khai sòng phẳng với các nhà thơ ở đâu đó mà bọn con buôn in ấn đĩa-tổ chức show, những đồng nghiệp của em, quên đi không?

    Vụ Tùy hứng lý qua cầu
    Nếu ông Trần Tiến sòng phẳng với ông Bế Kiến Quốc thì khi giới thiệu bài thơ lên tờ Văn hóa văn nghệ công an 11/1996, ông Bế Kiến Quốc không đến nỗi phải chua chát kiểu “tôi nhiều lúc muốn công bố bài thơ nhưng lại ngại bị ngờ”. Tiếc là tờ báo em không giữ, thời đó báo chí chưa lên mạng, nên em thử tìm các nguồn khác.
    Thì đây:

    http://news.socbay.com/nha_tho_be_kien_quoc_ngau_hung_ly_qua_cau_-601454377-184942592.html
    Trong bài viết của Trần Quốc Toàn, bà Đỗ Bạch Mai nói:
    “Đã viết rồi nhưng vẫn muốn nhắc lại, để biết đâu, nhạc sĩ Trần Tiến đọc bài báo nhỏ này và ông sẽ kể một câu chuyện gì đấy”. Lời trách móc rất nhẹ nhàng, nhưng rõ là NS Trần Tiến từ trước đến nay chưa từng “kể 1 câu chuyện gì đấy”.

    Còn Lê Thiếu Nhơn viết:
    “Tôi hơn một lần nói gần nói xa với nhạc sĩ Trần Tiến, nhưng ông ấy giả vờ không hay, không biết. Tôi post nguyên văn bài thơ “Điệu lý qua cầu” lên đây, với hy vọng mọi người sẽ có đánh giá của riêng mình”.
    http://lethieunhon.com/read.php/2320.htm

    Vụ Chim sẻ tóc xù
    Ông Trần Tiến đã “kể 1 câu chuyện gì đấy” trước bài hát này trong đĩa Tự họa của cháu gái ông. Chuyện ông kể, như thường lệ, rất hay. Chuyện ông kể, như ta có thể đoán được, không hề nhắc đến Lưu Quang Vũ.

    Cho nên chị So ạ, giới doanh nhân không có lỗi trong những vụ này.

  11. nkd said

    Em Núi có để ý vụ “Giao điểm định mệnh” không nhỉ. Nước mình toàn những thiên tài, sáng tác y chang thế giới mà không hề biết. Đúng là “tư tưởng nhớn” gặp nhau.

  12. NQH said

    Cho copy bài này nhé, tks!

  13. Nkd said

    Chị có biết đâu, Núi xem đây này. Bạn này chắc Việt kiều Mỹ, nghĩ là VN nhà quê chẳng ai xem phim Mỹ nên mượn tạm kịch bản xào nấu lại tý.

    http://vnexpress.net/GL/Van-hoa/2010/10/3BA21DF2/

  14. Adt said

    “Tôi chưa bao giờ chịu in nhạc mình ra văn bản chính thức, nên có những bài tôi viết, lấy cảm xúc từ bạn bè thi sĩ như Lưu Quang Vũ (bài Chim sẻ tóc xù) hoặc của Bế Kiến Quốc (bài Tùy hứng lý qua cầu). Mà không có dịp để ghi tên bạn mình.Nay các bạn đã bay về miền mây trắng, không biết có giận hờn không?”
    Như vậy Trần Tiến có thừa nhận chứ không phải là cố tính phớt lờ tên tác giả.
    http://doicuoi.vn/sao/nhac-si-tran-tien-nhac-minh-duoc-nguoi-ta-yeu-da-la-hong-phuc-lam-roi-n1958.html

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: