Cavenui

Đã thấy – Đã nếm – Đã chán

  • Lưu trữ

  • Phản hồi gần đây

    chucnguyen81 on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…
    vtdtfc on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…
    Nina on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…
    Cáo on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…
    sonata on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…

Net working capital và vân vân

Posted by cavenui on Tháng Năm 17, 2012

1 doanh nghiệp vốn liếng đủ mạnh, khi chuẩn bị thương vụ DN chỉ thiếu chút đỉnh phải đi vay ngân hàng thì lãi suất vay có cao họ vẫn chịu được, 1 doanh nghiệp phải đi vay nhiều thì lãi suất là thứ họ phải rất cân nhắc để xem có nên đi vay để tiến hành thương vụ hay không (hay là giải tán lao động, về nhà viết blog). Cái này không cần học kinh tế ai cũng biết cả.

Trong câu chuyện về lạm phát và tăng trưởng ở tầm vĩ mô, TS Lê Hồng Giang-1 bậc thầy về macro có chùm bài rất hay về đường cong Phillips, trong đó ở bài số IV, ông có nhận xét:

Nhưng như có lần tôi đã nghi ngờ nhiều doanh nghiệp VN có leverage quá cao nên mới không chịu nổi chi phí lãi suất.

Em không dám lạm bàn chuyện macro, nhưng do có điều kiện biết nhiều doanh nghiệp, chỉ bi bô mấy dòng thế này:

Nếu chỉ nhìn leverage theo kiểu so sánh tổng nợ vay với vốn chủ sở hữu trên bảng cân đối thì không nhiều DN thê thảm như kiểu Vinashin. Nhưng leverage thực tế ở nhiều doanh nghiệp vẫn rất cao, ở chỗ vốn chủ sở hữu của anh (bao gồm cả lợi nhuận tích góp nhiều năm) anh đem đầu tư gần hết vào tài sản dài hạn (nói trắng ra là bất động sản, dưới một vài hình thức khác nhau), tuy anh chưa đến nỗi mất cân đối tài chính nhưng hiệu số vốn dài hạn-tài sản dài hạn còn rất thấp (còn may là vẫn dương, nhưng rất thấp)-> vốn tự có anh dùng để sản xuất kinh doanh thường nhật chẳng còn là bao, hoạt động kinh doanh của anh từ mua nguyên liệu, trả lương nhân công đến phong bì cho công an và thuế vụ đều dựa vào tiền vay ngắn hạn của ngân hàng hay tiền chiếm dụng tạm thời của đối tác (phải trả người bán, người mua trả trước).
Nói 1 cách đơn giản. Anh có tổng cộng 700 triệu, anh vay dài hạn thêm 300 triệu để mua cái xe 1 tỷ. Mua xe xong rồi anh chẳng còn đồng nào nữa để mà mua xăng. Thế là toàn bộ chi phí xăng xe anh phải đi vay ngân hàng.

http://kinhtetaichinh.blogspot.com/2012/04/phillips-curve-iv.html

Bài này từ tháng 4, em bận làm thủ tục đảo nợ ngân hàng nên bây giờ mới viết thêm được.

*

Thử khảo sát bảng cân đối kế toán của 1 Cty, tạm gọi là Cavenuifishco, như thế này

Tồng nguồn vốn 100 tỷ.

1.Vay nợ ngắn hạn: 40 tỷ gồm vay ngắn hạn ngân hàng 30 tỷ, phải trả người bán 9 tỷ, nợ thuế+nợ lương+ các kiểu nợ ngắn hạn lặt vặt khác 1 tỷ.

2.Vay nợ dài hạn: 20 tỷ

3. Vốn chủ sở hữu: 40 tỷ

Tổng tài sản: 100 tỷ

1.Tài sản ngắn hạn 50 tỷ gồm tiền 5 tỷ, hàng tồn kho 30 tỷ, phải thu 15 tỷ

2. Tài sản dài hạn 50 tỷ gồm phương tiện vận tải 5 tỷ, máy móc thiết bị 5 tỷ, đầu tư vào BĐS 20 tỷ và góp vốn vào 1 Cty kinh doanh bất động sản 20 tỷ.

Khi đó leverage của Cty = vốn vay/vốn CSH= (40+20)/40= 1.5, hệ số đòn bẩy này là mức khá ổn trong tình hình Việt Nam hiện nay.

Tuy nhiên ta hãy xem trong hoạt động kinh doanh thường ngày, đòn bẩy thực sự của Cty này là bao nhiêu.

Vốn dài hạn của Cty gồm vốn CSH và vay nợ dài hạn là 60 tỷ (40+20) thì đã dùng đến 50 tỷ để đầu tư vào tài sản dài hạn (mà trong đó chỉ có 10 tỷ vào nhà xưởng xe cộ phục vụ kinh doanh, đến 40 tỷ là bỏ vào đất dưới dạng trực tiếp 20 tỷ và thông qua Cty con 20 tỷ)-> nguồn vốn dài hạn còn dôi ra cho hoạt động kinh doanh thường nhật chỉ còn

60 tỷ-50 tỷ= 10 tỷ.

Do 10 tỷ là số dương nên Cavenuifishco chưa bị lệch nguồn, chưa bị mất cân đối tài chính.

Vì vốn dài hạn+vốn ngắn hạn= tài sản dài hạn+ tài sản ngắn hạn, nên

Vốn dài hạn-tài sản dài hạn= Tài sản ngắn hạn-Vốn ngắn hạn

Tức là 60-50=50-40=10

Hiệu số giữa current assets và current liabilities này gọi là net working capital, tạm dịch là vốn lưu động ròng.

Đây là số vốn Cty Cavenuifishco có sẵn để đưa vào hoạt động kinh doanh thường nhật.

Nhu cầu vốn kinh doanh thể hiện ở tài sản ngắn hạn (tiền, hàng tồn kho, phải thu) là 50 tỷ-> vốn có sẵn của Cty chỉ chiếm 10/50=20% nhu cầu vốn, 80% nhu cầu vốn từ đi vay và chiếm dụng, nói cách khác leverage thực tế của Cty trong hoạt động kinh doanh đem lại lợi nhuận là 4 (Vay ngắn hạn/VLD ròng)

Con số 4 rõ ràng kém hấp dẫn hơn con số 1.5 rồi và nếu lãi vay tăng cao thì Cty này làm ăn phải cẩn thận coi chừng lỗ.

Rất nhiều DN Việt Nam rơi vào tình trạng này, nghĩa là nếu chỉ nhìn vay/vốn CSH thì khá ổn, nhưng khi mổ tiếp đến tỷ lệ Vay ngắn hạn/VLD ròng sẽ thấy DN thực chất hoạt động bằng vốn người khác. Và do đó, “không chịu nổi chi phí lãi suất” như bác Giang đã viết.

*

Giả định 1 Cty khác, tạm gọi là Cavenuifiasco.

Nguồn vốn Cty này y hệt Cavenuifishco

Nhưng bên tài sản thì khác.

Tài sản ngắn hạn 30 tỷ gồm tiền mặt 2 tỷ, tồn kho 18 tỷ và phải thu 10 tỷ.

Tài sản dài hạn 70 tỷ gồm nhà xưởng máy móc thiết bị, xây dựng cơ bản dở dang 20 tỷ (trong đó có 1 nhà máy collagen đang xây dang dở) và 50 tỷ đầu tư vào bất động sản.

Vốn lưu động ròng trong trường hợp này là 1 con số âm: -10 tỷ đồng

Vốn dài hạn-tài sản dài hạn= 60-70=-10

Tài sản ngắn hạn-Vốn ngắn hạn= 30-40=-10

Cavenuifiasco khi đó lâm vào tình trạng mất cân đối tài chính, họ đã dùng 1 phần nguồn vay ngắn hạn đề đầu tư vào tài sản dài hạn, và khi đối diện với hạn trả nợ các khoản ngắn hạn, nếu không khéo, họ có nguy cơ vỡ nợ.

*

Khi đến hạn trả 1 khoản vay (vay ngắn hạn, và cả vay dài hạn đến hạn trả cũng được hạch toán vào đây), người ta dùng gì để trả.

Tất nhiên là bằng tiền.

Vì thế nên có hệ số thanh toán tức thời được tính bằng Tiền/Vay ngắn hạn. Nếu hệ số này >1 thì chuyện trả nợ dễ hơn ăn kẹo.

Thực tế người ta không đòi hỏi hệ số này>1 vì không bao giờ tất cả các khoản phải trả đến hạn cùng 1 lúc. Trong tổng số vay nợ ngắn hạn 40 tỷ thì mấy hôm nữa đến hạn trả 1 khế ước 5 tỷ, tiền em Cavenuifishco đang có 5 tỷ là OK rồi, 1 tháng sau đến hạn 5 tỷ nữa thì trong tổng phải thu 15 tỷ ở thời điểm này sẽ có 10 tỷ được chuyển thành tiền (Cavenuifishco đã đòi được)-> tiếp tục OK.

Vì thế nên có tiếp hệ số thanh toán nhanh được tính bằng (tiền+phải thu)/nợ ngắn hạn

HTK nếu bán được cũng chuyển thành tiền (tuy nhiên tính lỏng của hàng tồn kho thấp hơn phải thu: phải thu là đã bán được hàng rồi, chỉ chờ đòi tiền thôi, hàng tồn kho là chưa bán được, bán xong rồi có khi lại phải chờ thu tiếp) nên có 1 hệ số thanh toán tiếp theo là hệ số thanh toán hiện hành= (tiền+phải thu+tồn kho)/nợ ngắn hạn, tức là TS ngắn hạn/vốn ngắn hạn.

Trường hợp Cavenuifiasco mất cân đối tài chính, VLD ròng âm, tức là TS ngắn hạn< Vốn ngắn hạn-> hệ số TS ngắn hạn/Vốn ngắn hạn sẽ nhỏ hơn 1. Đây là 1 điều tối kỵ trong thương pháp.

*

Giả dụ có tin tức xấu về Cavenuifiasco được tung ra, ví dụ 1 giáo sư tiến sĩ đăng đàn bình luận tình hình tài chính của Cavenuifiasco là rất bi đát. Lúc đó các chủ nợ của Cavenuifiasco sẽ cuống lên và họ sẽ đòi nợ dồn dập.

Bà con bán cá chẳng hạn rồng rắn đến trước cửa nhà máy, đơn kiện gửi tứ tung, nhân viên đòi nợ của ngân hàng liên tục điện thoại, các nhân viên Cty quản lý tài sản của ngân hàng thì lượn qua lượn lại chỗ tài sản thế chấp…., chủ DN sẽ xử trí sao.

Thường thì chủ DN sẽ bảo: Bà con ráng an tâm, chúng tôi cố bán nốt chỗ cá đang tồn trong kho và đòi nốt số tiền của các bạn hàng sẽ trả được nợ đầy đủ.

Nhưng ở đây có bán hết hàng tồn và đòi hết số tiền hàng đang nợ thì TS ngắn hạn vẫn thấp hơn vốn ngắn hạn, nghĩa là vẫn không trả được nợ.

Nên chủ DN Cavenuifiasco phải nói với bà con rằng: Các bác đợi em bán nhà máy xong rồi sẽ trả nợ cho các bác.

Tình trạng này ai bảo là không bi đát, ắt phải là người quá đỗi lạc quan.

2 phản hồi to “Net working capital và vân vân”

  1. Nhật Quốc said

    Em rất thích bài này của bác cavenui, một bài phân tích rất hay

  2. achxixi said

    Cám ơn bài viết của cô.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: