Cavenui

Đã thấy – Đã nếm – Đã chán

  • Lưu trữ

  • Phản hồi gần đây

    chucnguyen81 on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…
    vtdtfc on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…
    Nina on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…
    Cáo on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…
    sonata on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…

Thầy trò xô việt

Posted by cavenui on Tháng Một 18, 2010

Bài trước em có đề cập đến ông nhạc sĩ nhà thơ người Gruzia được sách báo đọc tên theo kiểu Nga rồi viết ra theo ký tự Latinh thành Okudzhava hoặc Okudjava mặc dù họ của ông (họ của bố ông, ông nội ông, cụ cố nhà ông) trong tiếng Gruzia quê cha của ông nếu viết theo tiếng Gruzia không hề có ký tự d. Nghĩa là khi nhắc đến ông, hội tây không đếm xỉa đến gốc gác Gruzia của ông mà luận theo tiếng Nga, ngôn ngữ của 1 dân tộc khác.

Nhà thơ này chắc không phải là trường hợp duy nhất. Lấy Nga áp cho toàn thể các dân tộc khác nhau sống trên vùng đất một thời gọi là Liên Xô là điều người ta vẫn hay làm.

Liên Xô và Nga là 2 khái niệm khác nhau. Liên Xô là 1 siêu đế quốc hiện nay không còn tồn tại. Ra đời một cách trái tự nhiên, nó đã bị chối bỏ bởi người dân ở cả 15 quốc gia hình thành nên nó (kể cả Nga). Ngược lại, Nga là 1 quốc gia có lịch sử lâu đời, lúc mạnh lúc yếu, lúc cương lúc nhu, lãnh thổ rộng hẹp co giãn theo thời cuộc nhưng chắc chắn sẽ còn tồn tại lâu dài. Nhưng người ta hay đánh đồng Liên Xô với Nga vì Nga là quốc gia rộng nhất trong số 15 quốc gia tạo nên đế quốc, thủ đô Liên Xô nằm ở Nga, khởi nguồn của Liên Xô bắt đầu từ cuộc cách mạng tháng Mười Nga và tiếng Nga là ngôn ngữ chính (theo sắc lệnh) cho toàn Liên Xô thời nó còn tồn tại.

Chương trình Thầy trò Xô Việt trên VTV nếu có ý định tỏ tình với 1 nước bạn nào, thì đó là với 1 nước bạn đã chết, Liên Xô, không phải với Nga, càng không phải với Gruzia, Ukraina hay Estonia. 1 cựu lưu học sinh VN ở Tbilisi, khi hồi tưởng những “tháng ngày đẹp đẽ” thời còn du học trên nước bạn cứ nhắc đến tiếng Nga, đến bà giáo tiếng Nga ân cần, đến thơ Pushkin hay tranh Levitan, chắc chắn không được người Gruzia hôm nay coi đó là những kỷ niệm tốt đẹp về đất nước họ (anh ta nói về đất nước nào đấy chứ?). Còn bảo anh ta thử đọc trôi chảy bằng tiếng Gruzia 1 bài thơ của Rustaveli, em e là khó, vì thời anh đi học, các cán bộ ngành giáo dục của Liên bang xô viết không khuyến khích anh ta tìm hiểu điều này. Liên Xô không đồng nghĩa với Nga đã đành, cũng không đồng nghĩa với cộng đồng 15 quốc gia khác nhau, có khi ghét nhau, ngày xưa có thời phải đứng chung trong thành phần Liên Xô. Liên Xô đồng nghĩa với quá khứ mà cả 15 quốc gia này đều từ bỏ.

Cái gì là chung cho 15 quốc gia ngày xưa hợp thành Liên Xô. Đó là cái chung từ quá khứ: 1 chế độ chính trị và 1 ngôn ngữ bắt buộc.  Ngày nay chế độ chính trị chung đó không còn tồn tại ở cả 15 nước còn tiếng Nga cũng không còn là ngôn ngữ bắt buộc ở 14 trong số 15 nước. Chương trình Thầy trò Xô Việt nói nhiều đến tiếng Nga (hơi trái khoáy) và không nói trực tiếp đến chế độ chính trị nhưng cách hồi tưởng đến sinh viên VN được bao cấp, được đối xử hữu nghị (do nhu cầu chính trị ở trên), được người dân yêu mến (thời họ còn nhận thông tin nhồi nhét 1 chiều) v.v. thực chất là tỏ tình với chế độ chính trị đó. Bạn yêu thì bạn cứ tỏ tình, Cavenui không bình phẩm và xin phép ngồi ngoài.

Thật ra làm 1 phóng sự về thầy trò xô việt là điều hay, vì lượng trò việt trên đất xô khá đông và có những tác động nhất định trong quá trình phát triển của đất nước. Với điều kiện chương trình đó phải làm cho ra tấm ra món, giải tỏa dược những nhận định nhiều khi rất trái ngược về trò việt tại xô: từ khen như “muốn làm giàu thì đi Đức muốn có kiến thức thì đi Liên Xô” đến chê như “dắt con trâu ra nước ngoài nó cũng thành phó tiến sĩ” (Liên Xô là nước cấp bằng phó tiến sĩ rất nhiều cho VN).

Trò Việt tại Xô có nhiều giai đoan khác nhau: về số lượng thì có thời ít, thời nhiều. Có lúc họ được cử đi học theo lý lịch, có lúc họ được tuyển đi sau kỳ thi đại học vất vả (chỉ những anh rất siêu mới “đủ điểm đi Tây”), có giai đoạn bắt đầu đóng tiền. Có lúc trò Việt chăm chỉ học, hành lý mang về toàn sách. Có lúc sang học là phụ, đi buôn là chính, dom 5 với cả Salut. Ngành học nào những kiến thức học được giúp ích cho công cuộc phát triển của đất nước, ngành học nào kiến thức học được có khi cản trở công cuộc phát triển của đất nước (có thể có ích cho sự thăng tiến của cá nhân đi học). Giai đoạn nào lưu học sinh VN trở về nước được trọng dụng vượt lên thực tài, giai đoạn nào ngược lại, bị nghi kỵ, không được sử dụng (thời xét lại của Khrutshev?). Thầy Xô nào (các trường nào) chất lượng cao, thấy xô nào chất lượng “hữu nghị”. Có rất nhiều câu hỏi thú vị cần giải đáp, tuy nhiên lời giải khó tìm thấy từ những chương trình như “Thầy trò Xô Việt” của VTV.

4 phản hồi to “Thầy trò xô việt”

  1. TrangUyen said

    Wicked sense of humor! Love you.

  2. Đinh Hỷ said

    Chương trình này cần phải đổi tên là thầy trò Nga Việt, hoặc thầy Nga trò Việt.Tuy nhiên, cũng như người Hán ở Việt nam, nước Nga đã thất bại trong ý đồ đồng hóa tiếng Nga ở 15 nước cộng hòa. VTV chưa bao giờ làm một chương trình tương tự đối với Đông Đức, Ba lan, Tiệp khắc, Hungary, Bungary v.v. vì một lẽ thường tình lãnh đạo VTV toàn học ở Liên Xô về

  3. Quá khứ đã mất!

  4. Dr. Nikonian said

    Bác chọn cái hình minh họa quá độc chiêu và thâm thúy. Xin ngả nón thán phục

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: