Cavenui

Đã thấy – Đã nếm – Đã chán

  • Lưu trữ

  • Phản hồi gần đây

    chucnguyen81 on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…
    vtdtfc on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…
    Nina on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…
    Cáo on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…
    sonata on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…

Nhạc chế

Posted by cavenui on Tháng Chín 10, 2009

Bill Clinton in VN

Năm 2006 sau khi viết trong blog bài “Nhạc xuyên tạc”, em nhận được mail góp ý của bác Y Xem Bỹa ở thị trấn Buôn Trấp, huyện Krông Ana, DakLak. Sau khi khen bài viết mấy câu theo phép lịch sự, bác chê cái tên “nhạc xuyên tạc” là cũ kỹ, ngày nay người Ê Đê dùng từ “nhạc chế” nghe nó lung linh hơn nhiều.

Đúng là nhiều năm nay em quan liêu, xa rời ngôn ngữ dân dã của nhân dân lao động 54 dân tộc anh em, có nghe nói đến từ “nhạc chế” đôi lần, nhưng mà cứ ngỡ, giống như nhạc Trịnh là gọi tắt của nhạc Trịnh Công Sơn, nhạc chế chắc là gọi tắt nhạc Chế Linh, hiểu sai thế mới chết!

May có bác Y Xem góp ý cho mà mở mắt!

1.

1 sự kiện văn hóa lớn trong năm 2008 liên quan đến nhạc chế: 1 tập san nội bộ của công ty máy tính FPT bị báo chí đánh cho bầm dập vì dám chế lại lời ca nhiều bài hát cách mạng hùng tráng nổi tiếng một thời thành những bản tuyên truyền ca cho công cuộc “thằng tây nó tiến thì mình giật lùi, thằng tây nó cúi thì mình giật tiền” đầy gian khổ của anh em chiến hữu bác Gia Bình ngày hôm nay.

Nhiều cụ nhạc sĩ đỏ tóc bạc râu bạc có sản phẩm bị người ta đem chế đã được báo chí phỏng vấn. Nhiều cụ tỏ ra phẫn nộ vì bản quyền bị xâm phạm. Sự phẫn nộ hoàn toàn lý giải được.

Tuy nhiên nói một cách công bằng thì tập san FPT chỉ lưu hành nội bộ FPT thôi chứ không bán ra ngoài, không nằm trong danh sách best-seller của các đơn vị phát hành sách hay băng đĩa.  Nó khác hẳn với việc các danh hài Việt chế lại bản “Từ 1 ngã tư đường phố”của bác Phạm Tuyên thành bài “Lụt từ ngã tư đường phố”  ghi đĩa hình bán khắp cả nước.

Nhưng nếu bác Phạm Tuyên nghe bài Lụt cười hì hì mà các cụ khác đọc FPT lại nghiến răng nhăn mặt thì rõ ràng các cụ nhăn không phải vì “nó” vi phạm bản quyền, nó dám sửa lời các cụ khi chưa xin phép chưa trả tiền mà ở chỗ nó sửa lời các cụ theo cái cách mà các cụ không nhịn được mà thôi!

2.

Không ít nhạc sĩ lại coi việc bài hát của họ được chế là dấu hiệu chứng tỏ bài hát đó được ưa chuộng. Cách đây nhiều năm lắm rồi em có đọc 1 bài phỏng vấn Trịnh Công Sơn, theo đó nhạc sĩ tỏ ra khoái trá khi bài “Huyền thoại mẹ” của ông được dân gian sửa lời thành 1 bài ca ngợi rượu: “Đêm chong đèn ngồi nhớ rượu”…

Mãi hôm nọ em mới được nghe bài nhạc chế “Huyền thoại rượu” này, nhưng version mới ra đời sau cái bài phỏng vấn đã lâu kia, vì có chuyện Mỹ bỏ cấm vận:

“Bây giờ Mỹ bỏ cấm vận

Bọn nhậu Mỹ nó sang ta (ảnh)

Vì lợi ích quốc gia

Ta lại đi chiến dịch

Ta cụng ly với địch

Địch là địch mà ta là ta”.

3.

Chuyện chế lại lời ca người khác thì Tây cũng có. Ví dụ anh chàng Weird Al Yankovich có bài “Eat It” chế lại “Beat It” của Michael Jackson. Bài này đoạt giải Grammy “Best comedy recording” năm 1984.  Chuyện bản quyền Tây luôn tuân thủ thì miễn bàn rồi.  Theo tiểu sử Weird Al Yankovich trên wikipedia, anh Michael Jackson cũng khoái cái bản chế “Eat It” này. Anh Sơn da đen với Sơn da vàng hóa ra cũng giống nhau, cùng khoái chí khi thấy bài hát của mình được người khác đặt lời mới một cách ngộ nghĩnh.  “Bọn nhậu” Mỹ hay ta đều phải như vậy, vỗ đùi khoái trá khi nghe người ta xiên tạc mình vui nhộn, thế mới hào sảng, mới là “bọn nhậu thứ thiệt”!

4

Giang hồ chế lại lời ca của anh chủ yếu là để đùa chơi nhưng khi chính anh nhạc sĩ chế lại lời ca những bài hát của chính mình lại là để phục vụ những mục tiêu siêu nghiêm túc. Ví dụ như Phạm Duy khi dinh tê đã nhẹ nhàng sửa lại lời ca kháng chiến cũ thành đả cộng. Hay Văn Cao khi khí thế cách mạng dâng cao thì Bến xuân êm đềm biến thành Đàn chim Việt. Vài năm trước có Ngọc Đại ngại những rắc rối có thể phát sinh với nàng Vi Thùy Linh hay muốn chứng tỏ không có các nhà thơ, ca khúc của anh vẫn chạy tốt, đã làm album Nhật thực 2 gồm kha khá bài hát trong Nhật thực cũ, nhưng ca từ phổ thơ nàng Vi đã bị bóc ra, thay bằng lời mới 100% của chính nhạc sĩ.

Tây có chiện này không? Có ngay Elton John. Bài Candle In The Wind trong album nổi tiếng năm 1973 “Goodbye Yellow Brick Road”  (Cavenui đánh giá đây là album khá nhất của Elton John) vốn dĩ viết về nàng Marilyn Monroe tóc vàng, nhưng khi công nương Diana qua đời, Elton John đã sửa từ “Goodbye Norma Jean” (Norma Jean là tên cúng cơm của MM) thành “Goodbye England’s rose”, thật là hợp thời.

Một phản hồi to “Nhạc chế”

  1. lamvuthao said

    Giễu nhại (parody) có thể không bị coi là vi phạm bản quyền bác. Trường hợp Nhật thực, em cho rằng Vi Thùy Linh không có quyền đòi bóc lời ra khỏi nhạc, vì cô ta không phải là tác giả/đồng tác giả những ca khúc đó.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: