Cavenui

Đã thấy – Đã nếm – Đã chán

  • Thư viện

  • Bình luận mới nhất

    Adt on Lại thêm 1 bài không phải…
    chucnguyen81 on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…
    vtdtfc on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…
    Nina on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…
    Cáo on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…

Đọc báo 11/2007 (3)

Posted by cavenui trên Tháng Một 1, 2008

1.

Tháng trước của tháng trước có một đợt chê bai thư pháp chữ Việt rất ghê, nhiều người cho rằng thư pháp thì chỉ có thư pháp chữ Hán thôi, thư pháp chữ Việt là làm bẩn chữ Việt. Có thể tìm đọc dễ dàng trên mạng, VieTimes với cả An Ninh Thế Giới.

Tháng trước của tháng này có 1 bài báo khác nói về thư pháp chữ Việt. Đó là bài của Trịnh Tuấn, 1 người trẻ chơi thư pháp, đăng trên 2 số báo TT&VH, 18 và 19/11, tác giả thử lý giải vì sao thư pháp chữ Việt bị chê bai.

Lý do thứ nhất là “yếu kém về công phu tập luyện”.

Tác giả liệt kê những tấm gương luyện bút bên Tàu, như: Vương Hy Chi mất mười lăm năm chỉ để luyện 1 chữ Vĩnh, Thích Trí Vĩnh, cháu 7 đời của Vương Hy Chi, lên lầu chùa rồi không xuống, ở đó 40 năm luyện thư pháp. Và so sánh với VN, các “gương mặt anh hào” như nhà thơ Đông Hồ, nhà thơ Trụ Vũ, nhà thơ Song Nguyên, họa sĩ Chính Văn, nhà sư Minh Đức Triều Tâm Ảnh, KTS Nguyễn Thanh Sơn, họa sĩ Trương Tuấn Hải…đều làm thư pháp và chơi thư pháp bằng tay trái, chưa ai lấy thư pháp làm nghề chuyên nghiệp. Ngay bên mảng thư pháp chữ Hán ở VN, nổi lên có cụ Lê Xuân Hòa, cũng chỉ có khoảng hơn mươi năm là chuyên nghiệp thư pháp, còn lại cũng vẫn nghiệp dư.

Lý do thứ hai là “nóng vội dẫn đến ngộ nhận của một số người chơi”.

Tác giả viết: “Phàm làm việc gì, kinh nghiệm cổ nhân cũng đã từng khuyên là dục tốc bất đạt, huống gì 1 môn nghệ thuật đang còn rất non trẻ, chưa có gì ổn định về mặt lý thuyết. Vì thế, những sự nóng vội trình làng tác phẩm, công bố với công chúng những đứa con tinh thần non nớt, không những không có được thành tựu, mà còn góp phần làm cho những người phản bác thêm cớ để chê bai. Hơn thế nữa, đó là 1 sự đáng trách với một số ít bạn trẻ bây giờ tự phong cho mình những danh hiệu, rồi dương dương tự đắc với cái danh hiệu ấy như 1 đẳng cấp hàng mã, lại càng có cớ cho những người có tuổi khó tính ghét bỏ”.

Lý do thứ ba là “manh mún lý thuyết, mạnh ai nấy làm”:

“Nếu gom tất cả những cuốn sách đã từng xuất bản có liên quan đến thư pháp chữ Việt, và ghi chép những ý kiến của những vị tiền bối cũng như những người đang tiếp tục tiếp nhận và duy trì phân môn này lại, ta cũng chỉ thấy được những lý luận lẻ tẻ, manh mún và chưa có sự thống nhất… Mỗi người viết sách đều cố gắng để tự đưa ra cho mình 1 ý kiến, 1 định nghĩa, 1 cách thức, 1 lý giải… và ít thừa nhận nhau về mặt khoa học”.

Trong khi:

“Thư pháp Trung Hoa tồn tại và phát triển nhờ vào chính cái hệ thống lý luận đã được thống nhất, bài bản, ổn định và những bồi đắp thịt da cho hệ thống ấy sau mỗi thời kỳ lịch sử”.

Tác giả đề xuất:

“Nên chăng, đã đến lúc những người tâm huyết với phân môn này, đã từng bỏ ra nhiều ít thời gian nghiên cứu và xây dựng, ngồi lại với nhau, làm nên cái sự thống nhất, quy những cái manh mún về 1 mối, gạn cái chưa được, bồi thêm cái hay, cái mới, mà hình thành 1 cái chung đúng nghĩa”.

Lý do thứ tư là “loạn về chương pháp và những cách tân xây mà không giữ”.

Thư pháp Trung Hoa thì:

“Theo thư pháp Hán, chương pháp cũng gọi là phân gian bố bạch hoặc bố cục, tức là nghiên cứu phương pháp phân bố chữ với chữ, hàng với hàng và các hàng với toàn bộ bức thư pháp. Trải qua hàng nghìn năm, chương pháp của thư pháp Trung Hoa dần được hoàn thiện và tiến đến sự xê dịch những thuộc tính của nó, nhờ vào những sự sáng tạo thông qua các trào lưu và khuynh hướng thư pháp hiện đại. Tuy nhiên, dù sự xê dịch đó như thế nào thì vẫn là sự xê dịch tịnh tiến, theo hình thức di chuyển véc-tơ, tức trên 1 mặt phẳng”.

Còn những người chơi thư pháp ở ta không tuân thủ chương pháp, nên:

“Hệ quả là sản sinh ra những hình thức biểu đạt lung tung, nhấn nhá vô tội vạ, hàng lối bất quy tắc. Đó là cái lý để người ta nói rằng, thư pháp chữ Việt làm hỏng giá trị những nội dung mà nó thể hiện”.

Tóm lại, thư pháp chữ Việt bị chê vì những tác phẩm thư pháp chữ Việt hiện nay đáng bị chê, chứ không phải vì chữ Việt thì không thể có thư pháp được.

2.

Tạp chí Xưa& Nay số 295 (tháng 11/2007) có bài của PGS.TS Nguyễn Minh Tường chỉ ra những cái sai của phó TBT báo An Ninh Thế Giới Nguyễn Như Phong trong bài trả lời phỏng vấn “Xin đừng làm bẩn chữ quốc ngữ” đăng trên báo này ngày 6/10.

Ông Nguyễn Minh Tường cũng thuộc phái phản đối “thư pháp chữ quốc ngữ”, và bài viết của ông Tường không bàn về thư pháp, mà chỉ chỉ ra những sai lầm của ông Phong An Ninh do không nắm được một số kiến thức, theo Cavenui, có lẽ là kiến thức vỡ lòng.

Ông Phong viết: “Chữ Hán là chữ tượng hình với mỗi nét đều mang ý nghĩa nên mới có khái niệm thư trung hữu họa, chứ chữ tượng thanh thì làm sao lại họa được”.

Trong 1 câu có 2 chỗ sai.

Ô.Tường chỉ ra chỗ sai thứ 1:Tượng hình chỉ là 1 trong 6 cách cấu tạo
chữ Hán, thuật ngữ văn tự học gọi là lục thư (tượng hình, chỉ sự, hội ý, giả tá, chuyển chú, hình thanh), trong đó “chữ Hán tới ngày nay đã có khoảng gần 80.000 chữ, trong đó loại chữ tượng hình chỉ chiếm chừng 1000-2000 chữ, còn loại chữ Hình thanh chiếm tới trên 85% số chữ. Liệu có thể gọi chữ Hán là chữ tượng hình khi loại chữ này chỉ chiếm trên 2% trong tổng số chữ?”

Chỗ sai thứ hai là “thư trung hữu họa”. Khái niệm “thư trung hữu họa” không có trong nền văn hóa cổ điển Trung Hoa. Người Trung Quốc từ xưa đã coi “thư họa đồng môn”, có nghĩa thư pháp và hội họa là 1 dòng, mà thư pháp còn được đánh giá cao hơn hội họa. Ông Phong đã nghe lầm từ khái niệm “thi trung hữu họa” (trong thơ có họa), có xuất xứ từ lời nhận xét của Tô Đông Pha đời Bắc Tống đối với thơ và họa của Vương Duy đời Sơ Đường.

Nguyễn Như Phong còn viết:

“Có lần tôi thấy nhà nọ treo hoành phi “Ẩm thủy tư nguyên” và được giải thích đơn giản là Uống nước nhớ nguồn. Xét ra nó đúng nghĩa theo kiểu học vẹt, dịch vẹt. Chẳng lẽ uống nước cống mà nhớ nguồn được ư? Phải là “ẩm hà tư nguyên” mới đúng. Nước sông thì mới có nguồn… Mà bức này đâu phải nơi nào cũng treo được. Phải treo nơi nhà thờ họ và do chính con trưởng, tự tay treo mới xong chứ đâu đơn giản”.

Nguyễn Minh Tường giở Hán Việt Tự điển của Thiêu Chửu ra giảng, theo đó Thủy có 4 nghĩa, ngoài nghĩa là “nước”, còn có nghĩa là “sông, ngòi, khe, suối, phàm cái gì bởi nước mà thành đều gọi là thủy cả”.

Ô.Tường chỉ cho ô.Phong biết NXB Thuận Hóa đã phối hợp với Trung tâm văn hóa ngôn ngữ Đông Tây dịch bộ “Thủy kinh chú” của Lịch Đạo Nguyên đời Bắc Ngụy, mà Thủy kinh chú là 1 bộ sách địa lý, tác giả chú thích cuốn Thủy kinh của Tang Khâm đời Hán (có thuyết nói là của Quách Phác đời Tấn). Kể cả sách của Tang Khâm lẫn sách của Lịch Đạo Nguyên đều là trình bày rõ tình hình về các con sông của TQ và vài nước lân cận. Nếu Nguyễn Như Phong biên tập bộ sách trên của Lịch Đạo Nguyên chắc sẽ sửa là “Hà kinh chú”?

Và quan trọng nhất, cái câu “Âm thủy tư nguyên” không hề là dịch vẹt, nó là điển cố Hán học hẳn hoi.

Sách Từ nguyên viết:

“Ẩm thủy tư nguyên: dụ bất vong bản dã. Dĩu Tín, Vi điệu khúc: Ẩm kỳ thủy giả, hoài kỳ nguyên (Uống nước nhớ nguồn, là ẩn dụ của việc không quên nguồn gốc vậy. Trong bài Vi diệu khúc của Dĩu Tín, viết: Uống nước dòng sông, thì nhớ nguồn của nó).

Nguyễn Minh Tường kết luận:

“Qua đó, ta thấy nếu ai đó có treo bức hoành Ẩm thủy tư nguyên là việc “học và dịch có chứng cứ hẳn hoi trong kinh sử” chứ đâu phải “học vẹt, dịch vẹt”? Còn nếu như người nào lại thích câu “Ẩm hà tư nguyên” thì đó là vì họ không biết điển cố trên mà thôi!”

3.

TT&VH cuối tuần, số 17 (23/11) có bài phỏng vấn nghệ sĩ nhiếp ảnh Thái Phiên, 1 nghệ sĩ nổi tiếng với các bức ảnh nude nghệ thuật.

1 câu của Thái Phiên hay:

“Bình thường thì mình cũng là Trư Bát Giới, nhưng khi chụp hình thì bỗng hóa thành Đường Tăng”.

P/S: Vì 1 sai sót trong thao tác mà em cóp entry ngày 31/12 sang đây, rồi xóa bản cũ (có kèm theo 1 comment của bạn Hoàng Nhật).

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: