Cavenui

Đã thấy – Đã nếm – Đã chán

  • Thư viện

  • Bình luận mới nhất

    Adt on Lại thêm 1 bài không phải…
    chucnguyen81 on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…
    vtdtfc on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…
    Nina on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…
    Cáo on Vĩnh biệt bà con, Cavenui xuốn…

Đọc báo 10/2007

Posted by cavenui trên Tháng Mười Một 9, 2007

1. Sau sự cố cầu Cần Thơ, vấn đề ODA bắt đầu được mổ xẻ. Báo Tuổi Trẻ chủ nhật 7/10 có bài của Hồng Lê Thọ viết từ Tokyo.

Himotsuki enjyoo: Viện trợ giật dây

Một trong những vấn đề nổi cộm trong viện trợ ODA của CP Nhật Bản bị dư luận trong và ngoài nước Nhật phê phán vào những năm 1970 là việc các tập đoàn của Nhật Bản cấu kết để giành các hợp đồng béo bở như dự án xây dựng cơ sở hạ tầng (sân bay, bến cảng, đường cao tốc…) , nhà máy gang thép, xi măng, nhà máy phát điện…trong chương trình viện trợ. Gọi là viện trợ song thực chất là cho vay dài hạn (cho dù với lãi suất ưu đãi) có điều kiện là ưu tiên cho tập đoàn của nước này trong việc thực thi.

Vì vậy, trước khi kí văn kiện thỏa thuận vay vốn ODA cho một công trình nào đó, người soạn thảo dự án của phía Nhật tổ chức điều tra cơ bản để xác nhận các điều kiện (kỹ thuật lẫn tài chính) của dự án. Việc lập dự án tiền khả thi do các đội quân chuyên môn của những tập đoàn này thực hiện dưới danh nghĩa “tư vấn”. Chi phí tư vấn này lại thuộc nhóm viên trợ không hoàn lại. Từ đó, các công ty Nhật sẵn sàng tham gia “đấu thầu” các dự án do chính họ soạn sẵn, bảo đảm phần thắng về họ.

Dango: Thỏa thuận bí mật

Khi các công ty (tập đoàn) cùng bắt tay nhau thì điều đó mang ý nghĩa là họ đã “thỏa thuận bí mật” (dango) về giá bỏ thầu ngay từ đầu, với giá cạnh tranh so với các công ty (tập đoàn) của nước khác nhằm vô hiệu hóa khả năng cạnh tranh của những tập đoàn nước thứ ba không tài nào chen chân vào được, kể cả trường hợp có sự can thiệp nào đó của chính quyền hay nhân vật có thế lực nước sở tại ưu tiên cho một công ty trong nước hay nước ngoài khác thuộc phe cánh. Chính vì thế, hầu hết các nhà thầu nổi tiếng của Mỹ, Pháp, Đức… từ lâu đã than phiền về sự khép kín trong viện trợ ODA của Nhật Bản, đòi hỏi nước nhận viện trợ phải mở cửa rộng hơn cho mọi nhà thầu quốc tế tham gia một cách công bằng từ mấy mươi năm nay.

Kanmin Yuchyaku: Từ quan-Về làm dân

Có 1 danh từ cập nhật trong đời sống bình thường, đó là kanmin yuchyaku (câu kết quan-dân) từ những vị cựu quan chức đã từ cổng trời bước xuống (amakudari-về hưu). Vì vậy trong QH hay chính trường Nhật Bản, người ta thường phân loại ông nghị này thuộc “đại gia ngành xây dựng”, “đại gia ngành y tế”… Và chiếc ghế bộ trưởng hay thứ trưởng hoặc một chức vụ tương đương trong đảng đã dành sẵn nếu ông ta nằm trong “hệ” đó của họ, không thể rơi vãi ra ngoài mỗi khi chính quyền đã ở trong tay đảng cầm quyền LDP (Tự do dân chủ) suốt hơn nửa thế kỷ qua.

Seijikenkin:Hiến kim chính trị

Các chính trị gia Nhật Bản (nghị sĩ quốc hội) đứng sau thúc đẩy chính phủ phê duyệt dự án ODA với những khoản tiền thù lao kếch sù núp dưới dạng “hiến kim chính trị” , tức các khoản ủng hộ bằng tiền cho hoạt động chính trị trong các cuộc vận động bầu cử. Cũng vì lý do đó, khi thắng thầu một dự án ODA, các công ty sẽ liên kết thành một nhóm để thực hiện như chúng ta đã thấy qua liên danh Taisei-Kajima-Nippon Steel (TKN) trong dự án xây dựng cầu Cần Thơ hay một liên danh tương tự xây đường hầm qua Thủ thiêm ở TP.HCM.

Kozô oshoku: Tham nhũng có tổ chức

Các liên danh tập đoàn Nhật Bản còn có thể cấu kết với quan chức nước sở tại để thực hiện đề án ngay từ đầu và cả trong quá trình thi công. Người ta cho rằng 1/3 viện trợ ODA của Nhật bản đã vào tay chính quyền Marcos ở Philippines hay chính quyền Suharto ở Indonesia trong những thập kỷ trước, khi người dân nước này phát hiện đã có hàng trăm triệu đến tỷ đô la của họ nằm ở ngân hàng Thụy Sĩ hay bất động sản tại Mỹ khi các chính quyền này sụp đổ.

Cơ cấu nối kết quyền lợi này mang tính tổ chức rất cao và bao gồm: liên danh các tập đoàn+ tham nhũng nước sở tại + chính trị gia chạy dự án. Thực tế đó đã phơi bày qua nhiều dự án mà CP Nhật Bản thực hiện ở một số nước như đã kể.

Vì vậy trong xã hội Nhật Bản, nhiều nhân vật trí thức có lương tâm và đông đảo nhân dân đã đòi hỏi chính phủ phải hạn chế và loại trừ kiểu làm ăn nuôi dưỡng tiêu cực này, xem đó là một nạn tham nhũng có tổ chức (kozô oshoku), vì tất cả tiền dùng cho ODA là của nhân dân Nhật Bản đóng góp thông qua việc nộp thuế và sẽ được các nước nhận ODA thanh toán lại. Vì vậy, không có lý do gì mà 1/3 số tiền khổng lồ này lại lọt vào kiềm tỏa của “himotsuki enjyoo” (viện trợ giật dây) để làm giàu cho ba thành phần nêu trên trong mỗi dự án quốc gia.

Amakudari: Về hưu

Hành động “dango” (thỏa thuận với nhau giá bỏ thầu trước) không phải chỉ ở những dự án ODA ra nước ngoài mà ngay cả những chương trình đấu thầu qui mô của nhà nước ngay tại nội địa cũng gặp phải những trường hợp như vậy thông qua các ban quản lý dự án mà hầu hết là những quan chức trong ngành đã về hưu nắm giữ. Thí dụ, nếu là một dự án về cầu đường thì chắc chắn là cựu quan chức ngành xây dựng hay giao thông, nếu là dự án về bệnh viện thì sẽ do cựu quan chức ngành y tế nắm giữ để “bảo toàn” dự án nhờ mối quan hệ lâu năm trong ngành với nhau, hiểu được những mắc mứu về chuyên môn để tháo gỡ (!).

Hiện tượng câu kết này hình thành từ khi Nhật Bản phát tri
n trong đầu thế kỷ 20, là tiền đề để các tập đoàn tư bản ra đời, vì vậy kinh nghiệm rất dày dạn trong việc đối phó nội trị và vươn ra nước ngoài vào đầu những năm 1960 khi Nhật Bản bắt đầu những chương trình viện trợ không hoàn lại, bồi thường chiến tranh ở các nước Đông Nam Á do những thiệt hại mà quân phiệt Nhật đã gây ra trong thế chiến thứ hai.

Do đó, việc tìm hiểu liên danh TKN trong dự án cầu Cần Thơ chắc chắn sẽ cho thấy còn nhiều khuất tất, và việc làm sáng tỏ từ các phía là điều cần thiết để tránh những thiệt hại mà con cháu của chúng ta sẽ phải trả!

(Ghi chú: Không hiểu sao không tìm được bài này trên báo Tuổi trẻ điện tử, bài có đăng trên vietsciences.free.fr nhưng so với bản trên báo Tuổi trẻ có khác một chút về câu chữ, thứ tự)

2. Báo Sài Gòn Tiếp Thị 29/10 có bài của Huy Đức viết về những thay đổi ở TQ khi ông sang nước này đúng dịp Đại hội Đảng. Trích vài đoạn:

Không có một khẩu hiệu nào về Đại hội Đảng được nhìn thấy trong những thành phố mà chúng tôi đi qua. Các báo địa phương, trừ số ra ngày 22.10, là có đưa tin nhân sự mới ở trang nhất, những số khác chỉ đề cập về đại hội không mấy mặn mà tại trang 3. Jin Jan, một nhà báo ở Bắc Kinh giải thích: “Người dân nhận thấy việc quyết định nhân sự lãnh đạo đất nước là công việc nội bộ của Đảng, chưa phải là vấn đề của mình”. Lý giải của “triệu phú” Trần thiết thực hơn. Anh nói: “Điều duy nhất mà chúng tôi quan tâm là chính sách, mà chính sách thì chúng tôi biết chắc, dù ai xuống, ai lên, cũng chẳng thể nào đổi thay được nữa”.

Không chỉ tự do về chính sách, suốt cả hàng nghìn cây số trên những con đường cao tốc nườm nượp xe cộ chạy với tốc độ 120 km/h, không bao giờ nhìn thấy bóng dáng một cảnh sát giao thông. Anh tài xế địa phương hết sức ngạc nhiên khi chúng tôi hỏi anh về từ “mãi lộ”. Hàng chục năm chạy xe khắp miền Đông, chưa bao giờ anh thấy chuyện cảnh sát giao thông vòi vĩnh. Cảnh sát chỉ xuất hiện khi có ai đó cần sự giúp đỡ. Tham nhũng vẫn là một vấn đề đau đầu, nhưng tham nhũng ở Trung Quốc ít khi thể hiện dưới dạng nhũng nhiễu dân chúng, nhất là dân thành thị.

Trong bài diễn văn đọc tại đại hội, Tổng Bí thư Hồ Cẩm Đào đã có hơn 60 lần nhắc tới từ “dân chủ”. Cho dù chỉ đề cập tới khái niệm này khi nói đến các quy trình làm việc trong Đảng, nhưng tháng 6.2007, ông đã tuyên bố: “Đảng sẽ mở rộng sự tham gia có trật tự của công dân vào các vấn đề chính trị”. Thủ tướng Ôn Gia Bảo cũng đã phải nhìn nhận: “Không có cải cách chính trị thì cải cách kinh tế sẽ không thành công”.

Đọc toàn bài ở đây:

http://www.sgtt.com.vn/web/tintuc/default.aspx?cat_id=528&news_id=28292

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: